فوتبال نباید سیاست‌زده شود اما پیوندش با فرهنگ و سیاست حفظ گردد/ الگوی «حکمرانی مشارکت هواداران» راهکار برون‌رفت از چالش‌های فوتبال کشور

به گزارش بهداشت نیوز حجت‌الاسلام و المسلمین عبدالحسین خسروپناه، در نشست تخصصی با مدیران فدراسیون فوتبال و سازمان لیگ، ضمن تجلیل از مقام شامخ شهدای گرانقدر، به‌ویژه شهدای عرصه ورزش و امام راحل (ره)، به تبیین فضای پویای حاکم بر محافل ورزشی پرداخت.
وی اظهار داشت: «تعامل با اهالی فوتبال و جامعه ورزشی، همواره مایه طراوت و امیدآفرینی است؛ چرا که دغدغه‌مندی‌های شما سرشار از روحیه امید، نشاط و تعهد فرهنگی است. این رویکرد ارزشمند، وجه اشتراک بسیاری از پنجاه و چهار فدراسیون ورزشی کشور بوده و خوشبختانه فدراسیون فوتبال نیز به عنوان نهاد پیشران و در رأس هرم ورزش کشور، به نحو شایسته‌ای از این تدبیر و برنامه‌ریزی راهبردی بهره‌مند است.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود با توصیف گستردگی مسئولیت‌های سازمان لیگ فوتبال ایران، ضمن تشکر ویژه از مسولین سازمان لیگ خاطر نشان کرد:. شما مسئولیت سنگین برنامه‌ریزی، ساماندهی و برگزاری مسابقات رسمی استانی و ملی را در سطوح مختلف (فوتبال، فوتسال، ساحلی، بانوان، آقایان و پایه‌ها) بر عهده دارید. این مجموعه آن‌چنان گسترده و تأثیرگذار است که به تعبیری می‌توان گفت یک دولت کوچک یا یک وزارت ورزش مستقل را در دل خود جای داده است.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با طرح یک نکته راهبردی درباره ماهیت فوتبال گفت: فوتبال پیوندی ناگسستنی با فرهنگ و سیاست دارد. متأسفانه ما در کشور هنوز به «فلسفه فوتبال» نپرداخته‌ایم. کتاب‌های متعددی به زبان انگلیسی در این باب وجود دارد که شایسته است فدراسیون و سازمان لیگ با کمک نخبگان، به تدوین مباحث فلسفی فوتبال ناظر به مسائل بومی خودمان بپردازند.
وی افزود: آنچه مهم است، تفکیک ظریف میان «پیوند با سیاست» و «سیاست‌زدگی» است. فوتبال نباید سیاست‌زده شود (یعنی ابزار بازی‌های سیاسی نگردد)، اما پیوند آن با سیاست و فرهنگ اشکالی ندارد. موکب‌داری‌های باشکوهی که در میدان ولی‌عصر (عج) و سایر استان‌ها توسط فوتبال و هواداران برپا می‌شود، نشان‌دهنده همین ارتباط وثیق و مثبت فوتبال با فرهنگ و مذهب است.
حجت‌الاسلام والمسلمین خسروپناه با اشاره به جایگاه سازمان لیگ در «حکمرانی مسابقات رسمی باشگاهی»، به چالش‌های پیش‌رو اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین چالش‌های این حکمرانی، مسئله کانون‌های هواداری است. امروز ۳۱ استان کشور درگیر لیگ‌های مختلف هستند و جوانان ما با گرایش‌های مختلف به تیم‌ها تعلق خاطر دارند. این تعلق فی‌نفسه مثبت است، اما اگر به ناهنجاری کشیده شود، تبدیل به چالش امنیتی و فرهنگی می‌شود.
وی با ذکر خاطره‌ای از مشاهدات خود در انگلستان تأکید کرد: من در نیوکاسل انگلستان شاهد بودم که چگونه پس از پایان مسابقه، درگیری‌هایی رخ داد که منجر به کشته شدن شد. این رفتارها با فرهنگ ایرانی ما که فرهنگ مقاومت، عیاری و مردمداری است، سازگار نیست. ایرانیانی که در دورترین نقاط دنیا زندگی می‌کنند، دغدغه خدمت به مردم و کار خیر دارند؛ چگونه می‌توانیم این فرهنگ را به ورزشگاه‌ها بیاوریم؟
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، راهکار اصلی خود را تغییر نگاه از «تهدید» به «فرصت» دانست و پیشنهاد ویژه‌ای را مطرح کرد: راه حل این چالش، عبور از روش‌های سنتی و حرکت به سمت **«الگوی حکمرانی مشارکت هواداران در برگزاری مسابقات»** است.
وی توضیح داد: چرا نباید به هواداران بگوییم در برگزاری مسابقات مشارکت کنید؟ چرا هوادار نباید در ساماندهی، فرهنگ‌سازی و حتی اجرای بخشی از فرآیند مسابقات نقش حکمرانی داشته باشد؟ این الگو باید با همفکری بزرگواران وزارت ورزش تدوین شود.
هم‌افزایی کامل شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت ورزش
استاد خسروپناه در ادامه بر هماهنگی کامل نهادهای بالادستی تأکید کرد و گفت: خوشبختانه بین شورای عالی انقلاب فرهنگی و وزارت ورزش هیچ دوگانگی وجود ندارد. دکتر دنیا‌مالی و مجموعه وزارتخانه، دانشمند، اهل فکر و تأمل هستند و ما جلسات متعددی برای هم‌افزایی داریم. امیدوارم با تدوین این الگوی مشارکتی، شاهد تحولی در فرهنگ ورزشگاه‌ها و حکمرانی فوتبال کشور باشیم.
حجت‌الاسلام و المسلمین خسروپناه در تشریح بیشتر این راهکار، بر مفهوم «مشارکت مباشرتی» تأکید کرد و گفت: هوادارانی که به ورزشگاه می‌آیند، باید خودشان در برگزاری مسابقات مشارکت کنند. اگرچه حکمرانی کلان و برنامه‌ریزی در دست مسئولان است، اما این هواداران هستند که باید در ساماندهی و اجرا، نقش ایجابی و مباشرتی داشته باشند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی در ادامه با تأکید بر لزوم کارشناسی دقیق این طرح افزود: بدیهی است که جزئیات و سازوکارهای اجرایی این طرح باید توسط متخصصان و نخبگان این حوزه، با تأمل و کارشناسی دقیق طراحی و تبیین گردد. با این حال، یکی از مهم‌ترین رسالت‌های محوله به سازمان لیگ فوتبال، تدوین الگوی حکمرانی مشارکت هواداران فوتبال در اجرای مسابقات رسمی است. هرچند اینجانب ممکن است برخی از مبانی نظری و اصطلاحات حکمرانی را تشریح نمایم و یا کتاب حکمرانی حکمی تألیفی خود را تقدیم حضورتان کنم، اما عملیاتی‌سازی و پیاده‌سازی نهایی این الگو، بر عهده شما فرهیختگان و همکاران در مجموعه وزارت ورزش است تا از طریق آزمون این مدل در میدان عمل، میزان اثربخشی آن سنجیده شده و ظرفیت‌های آن برای بهره‌گیری سایر بخش‌ها و نهادهای مرتبط محقق گردد.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با ابراز خرسندی از جایگاه جهانی فوتبال ساحلی و وضعیت مطلوب فوتسال کشور، به پخش مسابقات از رسانه ملی اشاره کرد و گفت: صداوسیما مسابقات را به‌خوبی پخش می‌کند؛ از جمله پیروزی خوب و ۲ بر یک تیم ملی مقابل ویتنام که به برکت همین همدلی‌ها رقم خورد.
وی خاطرنشان کرد: رسانه ملی باید این اقدامات و دغدغه‌های فرهنگی که در فوتبال در حال انجام است را به‌خوبی نشان دهد. مردم باید بدانند که سازمان فوتبال ایران، دغدغه فرهنگی دارد و این موارد را نه در شعار، بلکه در عمل اجرا می‌کند. قطعاً این موضوع برای مردم، به‌ویژه خانواده‌های معظم شهدا، مایه مسرت است که ببینند حکمرانی فوتبال توجه ویژه‌ای به این عرصه فرهنگی دارد.
استاد خسروپناه در پایان این نشست، ضمن اعلام آمادگی همه‌جانبه شورای عالی انقلاب فرهنگی برای هرگونه هم‌افزایی، تصریح کرد: «اگرچه این شورا به طور مستقیم متولی تأمین امکانات سخت‌افزاری نیست، اما مصمم است تا از اعتبار، جایگاه و ظرفیت‌های فرهنگی و شبکه ارتباطی خود، در راستای ارتقای زیرساخت‌های نرم‌افزاری و فرهنگی فوتبال کشور بهره‌گیری کند.»
وی همچنین با تأکید بر لزوم توجه به مبانی نظری در ورزش، افزود: در صورت برگزاری نشست‌های تخصصی پیرامون تبیین فلسفه فوتبال و الگوهای حکمرانی ورزشی، این شورا آمادگی کامل دارد تا با حضور در این محافل، ضمن تبادل نظر، از دانش، تخصص و تجربیات ارزشمند اهالی فن و مدیران فوتبال کشور بهره‌مند گردد.